Zmarł Stanisław Szelc. Legenda kabaretu Elita miała 83 lata
W wieku 83 lat odszedł Stanisław Szelc, satyryk, aktor i radiowiec związany z wrocławskim kabaretem Elita oraz legendarnym Studiem 202. Informację o śmierci artysty przekazało 21 września Radio Wrocław. Wrocławski magistrat podkreślił, że przez dziesięciolecia współtworzył on kulturalny pejzaż miasta, a jego głos i poczucie humoru na długo pozostaną w pamięci słuchaczy.
Polskie radio straciło jeden ze swoich najbardziej rozpoznawalnych głosów. Stanisław Szelc odszedł w wieku 83 lat, a wiadomość o jego śmierci przekazało w poniedziałek, 21 września, Radio Wrocław, z którym był związany przez większość zawodowego życia. Dla kilku pokoleń słuchaczy był człowiekiem, który potrafił rozśmieszać bez złośliwości i komentować codzienność tak, że nawet trudne czasy stawały się lżejsze.
Komunikat wrocławskiego magistratu nie zostawia wątpliwości co do jego miejsca w historii miasta. Urzędnicy napisali, że odszedł człowiek, który przez dziesięciolecia współtworzył kulturalny pejzaż Wrocławia. Dodali też, że był jednym z tych artystów, których głos, poczucie humoru i sposób patrzenia na rzeczywistość na długo pozostają w pamięci, bo tworzył w czasach, gdy słowo, dowcip i inteligentna satyra potrafiły łączyć ludzi, a radio było dla wielu codziennym towarzyszem.
Czytaj teżOlsztyn: 86 lat od sowieckiej agresji 17 września 1939Głos Studia 202 i kabaretu Elita
Zmarł Stanisław Szelc. Legenda kabaretu Elita miała 83 lata / Ilustracja / Muse Image
Droga Szelca do słuchaczy prowadziła przez Studio 202, legendarną audycję satyryczną Polskiego Radia Wrocław. Do współpracy zaprosił go pod koniec lat 70. Andrzej Waligórski, twórca i filar tej redakcji. Szelc szybko stał się jednym z jej filarów, występując u boku takich postaci jak Ewa Szumańska, Jan Kaczmarek, Leszek Niedzielski i Jerzy Skoczylas. Formuła była prosta i zarazem wymagająca: aktualny żart, dobra puenta i perfekcyjne wyczucie radiowego rytmu.
Równolegle rozwijała się jego praca estradowa. Kabaret Elita, jedna z najbardziej znanych wrocławskich grup kabaretowych, i Studio 202 przenikały się personalnie i repertuarowo. Jak wspominają weterani sceny, Elita była estradową wersją Studia, a Studio radiową wersją Elity, z tymi samymi autorami, kompozytorami i piosenkami. Szelc odnalazł się w tym świecie naturalnie, łącząc warsztat aktora z wrażliwością satyryka.
Od Kalamburu po Trójkę i telewizję
Zanim usłyszała go cała Polska, Szelc szlifował warsztat we Wrocławiu. Urodzony 2 stycznia 1943 roku w Prochładnom w ówczesnej Kazachskiej SRR, karierę zaczynał w Studenckim Teatrze Kalambur, gdzie w latach 1961–1976 był aktorem, reżyserem i kierownikiem literackim. Studiował polonistykę, a aktorski egzamin eksternistyczny zdał przed komisją, w której zasiadał m.in. prof. Aleksander Bardini.
Szerokiej publiczności dały go poznać słuchowiska. Po Janie Kaczmarku występował razem z Ewą Szumańską w cyklu „Z pamiętnika młodej lekarki”, a po śmierci Andrzeja Waligórskiego przejął rolę Onufrego Zagłoby w „Rycerzach”, humorystycznej opowieści nawiązującej do Trylogii Henryka Sienkiewicza. Był też autorem popularnej serii skeczy „Chłop i baba”, na podstawie której powstał później serial telewizyjny z Szelcem w roli Stanisława Pętosia. Znali go również słuchacze Programu Trzeciego Polskiego Radia, zwłaszcza audycji „60 minut na godzinę” i „Powtórka z rozrywki”, a telewidzowie — z prowadzonego w TV Polonia programu „Ludzie listy piszą” oraz ról filmowych i serialowych, m.in. w „Świecie według Kiepskich”, „Klerze” i „Pod Mocnym Aniołem”.
Pożegnania, pamięć i odznaczenia
Współpracownicy wspominają nie tylko dorobek, lecz także charakter artysty. Jerzy Skoczylas, kolega ze Studia 202, mówił o nim wprost: „Staszek miał taką osobowość, która była magnetyczna. On po prostu zjednywał ludzi. Był bardzo otwarty na kontakt z człowiekiem, często z nieznajomymi. Jak siedział kiedyś w kawiarni Literatka, to zawsze był otoczony wiankiem ludzi. Ludzie się do niego garnęli”. To właśnie wrocławska Literatka na Rynku była jego drugim domem, miejscem spotkań, rozmów i narodzin pomysłów, także książki-wywiadu o kulisach Elity.
Pożegnanie zamieścił również prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, pisząc, że to bardzo smutny poranek, a Wrocław już nigdy taki sam bez pana Stanisława nie będzie, lecz będzie pamiętał i tęsknił. Podobny ton wybrzmiał we wspomnieniach byłego prezydenta miasta, który przywołał ostatnie spotkanie z artystą w gronie seniorów w Literatce i podkreślił, że częściej pytał niż odpowiadał, a jego dorobek stawia go obok Waligórskiego, Kaczmarka czy Szumańskiej.
Artystyczny dorobek Szelca został doceniony oficjalnie. W 2009 roku otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2023 roku — Złotą Odznakę Honorową Wrocławia. Pozostają po nim nagrania, skecze i słuchowiska, które mimo upływu lat wciąż wywołują uśmiech i przypominają, jaką siłę miało kiedyś mądre, radiowe słowo.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Olsztynie.
Powiązane materiały
85 stypendiów dla młodych talentów z powiatu olsztyńskiego
85 uczniów i studentów z wszystkich gmin powiatu olsztyńskiego odebrało stypendia po 3000 zł podczas XXIV Gali Stypendialnej Fundacji Fundusz Ziemi Olsztyńskiej. Uroczystość odbyła się we wtorek 22 września w Auli im. Anny Wasilewskiej w Olsztynie. Łączna pula tegorocznego wsparcia wyniosła 255 tys. zł.
Marcin Kruszewski opowie w Olsztynku o prawach młodzieży
Znany edukator prawny Marcin Kruszewski spotka się w środę 23 września o godz. 17.00 z mieszkańcami Olsztynka w Miejskim Domu Kultury. Rozmowa ma pokazać prawo prostym językiem, bez prawniczego żargonu, zwłaszcza młodym ludziom. Wstęp na spotkanie jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich zainteresowanych.
Robotyka dla dzieci w Olsztynie. Ruszyły zapisy na warsztaty
Dzieci z Olsztyna zbudują własne roboty i nauczą się je programować. Biblioteka w Olsztynie organizuje praktyczne warsztaty IT for SHE Kids z wykorzystaniem zestawów LEGO SPIKE. Zapisy rozpoczęły się w środę 23 września o godzinie 10:00 na stronie biblioteki, a liczba miejsc jest ograniczona.
