Elbląg trzeci raz wybierze mural na 780-lecie miasta
Jubileuszowy mural na 780-lecie nadania praw miejskich Elblągowi wciąż nie ma projektu. Zespół powołany przez Centrum Sztuki Galeria EL odrzucił wszystkie 10 propozycji od mieszkańców i zarekomendował formalny konkurs. Miasto zapowiada, że ogłosi go najpóźniej do końca września wraz z regulaminem.
Miał być efektowny prezent na okrągły jubileusz miasta, a jest urzędnicza wolta po raz trzeci. Elbląg wciąż nie wie, jak będzie wyglądał mural upamiętniający 780-lecie nadania praw miejskich, choć zegar tyka, a pieniądze z dotacji już czekają. Po przerwanym głosowaniu internautów i otwartym naborze pomysłów okazało się, że żadna z dziesięciu propozycji mieszkańców nie nadaje się do realizacji. Teraz miasto zaczyna niemal od zera i zapowiada konkurs z prawdziwego zdarzenia.
Decyzja zapadła 15 września, podczas posiedzenia zespołu powołanego przez Centrum Sztuki Galeria EL. Eksperci zapoznali się z dziesięcioma pracami przesłanymi przez mieszkańców i nie wskazali żadnego zwycięzcy. Zamiast tego zarekomendowali przeprowadzenie formalnego konkursu, w którym zostanie wyłoniony projekt do realizacji. Władze miasta tę rekomendację przyjęły.
Czytaj też85 stypendiów dla młodych talentów z powiatu olsztyńskiegoOd głosowania do konkursu
Elbląg trzeci raz wybierze mural na 780-lecie miasta / Ilustracja / Muse Image
Historia jubileuszowego muralu zaczęła się 4 września, kiedy miasto pokazało na facebookowym profilu dwie wizualizacje i poprosiło internautów o wybór poprzez polubienia. Głosowanie miało trwać do 14 września, ale nie przetrwało nawet weekendu. Pod wpisami pojawiła się fala krytycznych komentarzy — mieszkańcy wskazywali, że projekty wyglądają na wygenerowane przez sztuczną inteligencję, i pytali, dlaczego do tak ważnej realizacji nie zaproszono lokalnych artystów.
Ratusz szybko wycofał się z głosowania i zmienił formułę. Mieszkańców zaproszono do przesyłania własnych propozycji na adres Departamentu Kultury do 14 września. Wpłynęło dziesięć pomysłów. To właśnie spośród nich zespół Galerii EL miał wskazać pracę do realizacji — i nie wskazał żadnej.
Jak informuje Biuro Prezydenta Elbląga, formalny konkurs na miejski mural zostanie ogłoszony najpóźniej do końca września. Dopiero przygotowywany regulamin ma określić terminy, zasady udziału i nagrodę dla zwycięzcy. Na razie nie wiadomo więc, kto będzie mógł zgłosić pracę, w jakiej formie i kiedy poznamy laureata.
Mural na Teatralnej i spór o zasady
Stawką jest wielkoformatowa praca na budynku przy ul. Teatralnej 6, która ma stać się trwałą pamiątką jubileuszu. Zadanie pod nazwą „Mural z okazji 780-lecia nadania praw miejskich miastu Elbląg” otrzymało dofinansowanie z budżetu Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w wysokości około 21 tys. zł. To nieduży budżet jak na mural, ale presja jest duża, bo jubileusz już trwa, a ściana wciąż jest pusta.
Przy okazji wyszedł na jaw szerszy problem — brak jasnych reguł gry. Gdy miasto prosiło o „pomysły”, a nie o „projekty”, artyści zaczęli publicznie pytać, co właściwie oddają i na jakich zasadach ich prace zostaną wykorzystane. Szymon Zachariasz, jeden z pomysłodawców miejskich figurek Piekarczyków, zwrócił uwagę, że od tego jednego słowa zależy ochrona praw autorskich: „Pomysł nie podlega ochronie prawa autorskiego, projekt tak. Od tego jednego słowa zależy, czy artysta oddaje utwór, czy samą koncepcję i czy cokolwiek mu się należy”.
Podobnie wypowiedział się adwokat Michał Pietkiewicz, który wskazał, że regulamin powinien precyzyjnie określać oczekiwaną formę pracy: „Czy chodzi o projekt w formie graficznej, czy projekt w formie opisowej, może w formie gotowego projektu w technice komputerowej, a być może w innym kolażu”. Radio Olsztyn dwukrotnie pytało biuro prezydenta miasta o regulamin — odpowiedzi nie otrzymało.
Co dalej
Dla mieszkańców oznacza to, że cała procedura rusza praktycznie od początku. Dopiero publikacja regulaminu pokaże, czy tym razem miasto postawi na otwartą rywalizację z profesjonalnym jury, jasnymi kryteriami oceny i uczciwym wynagrodzeniem dla autora. Wcześniejsze apele portali lokalnych, by od razu ogłosić konkurs dla artystów z nagrodą, okazały się prorocze — ratusz dochodzi do tego rozwiązania okrężną drogą, po dwóch nieudanych próbach.
Jeśli formalny konkurs rzeczywiście wystartuje do końca września, elblążanie mogą liczyć na to, że jubileuszowy mural będzie dziełem człowieka, a najlepiej lokalnego twórcy, a nie internetowego głosowania na wizualizacje. Pytanie, czy uda się go jeszcze zrealizować w jubileuszowym roku bez pośpiechu, który odbiłby się na jakości.
Kalendarium: trzy podejścia do muralu
4 września — miasto publikuje dwie propozycje muralu i rozpoczyna głosowanie internautów na Facebooku.
5 września — po fali krytyki dotyczącej użycia AI głosowanie zostaje przerwane, miasto prosi mieszkańców o własne propozycje.
14 września, godz. 9:00 — mija termin nadsyłania pomysłów, wpływa 10 propozycji.
15 września — zespół powołany przez Galerię EL nie wybiera żadnej pracy i rekomenduje formalny konkurs.
Do 30 września — zapowiadany termin ogłoszenia nowego konkursu wraz z regulaminem, zasadami i nagrodą.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Olsztynie.
Powiązane materiały
Fusion w Elblągu: akrobacje i muzyka filmowa przy świecach
W niedzielne popołudnie 13 września elbląska Galeria EL zamieni się w scenę łączącą ruch i dźwięk. Widowisko Fusion zestawi akrobatykę parterową i powietrzną z muzyką kwartetu smyczkowego graną na żywo przy tysiącach świec. W programie znajdą się tematy Hansa Zimmera, Ludovico Einaudiego oraz popularne piosenki w smyczkowych aranżacjach. Podpowiadamy, jak wygląda przebieg wieczoru i co trzeba wiedzieć przed przyjściem.
Dyrektorzy szkół w Elblągu o reformie, telefonach i bezpieczeństwie
W Elblągu odbyła się narada dyrektorów szkół i placówek oświatowych podlegających elbląskiej delegaturze Kuratorium Oświaty w Olsztynie. Rozmawiano o reformie edukacji „Kompas Jutra”, nowych zasadach korzystania z telefonów komórkowych oraz o przygotowaniu szkół na kryzysy i dezinformację. W spotkaniu uczestniczyli sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer oraz wicewojewoda warmińsko-mazurski Mateusz Szauer. Dyrektorzy poznali też plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2026/2027.
Koban o emeryturach stażowych i presji na przemysł w Elblągu
Przewodniczący Regionu Elbląskiego NSZZ „Solidarność“ Zbigniew Koban był gościem Porannych Pytań Radia Olsztyn. W rozmowie z Michaliną Gazdą wskazał emerytury stażowe jako wciąż niezrealizowany postulat sierpnia 1980 roku oraz ostrzegł przed konsekwencjami unijnej polityki klimatycznej dla firm z regionu, w tym zakładów motoryzacyjnych oraz branży meblarskiej i papierniczej.
