Krutek już w Egipcie. Mazurski bocian wrócił do kurortu

Podróż, którą śledziły tysiące internautów, dobiegła końca kilka tysięcy kilometrów od domu. Krutek, najsłynniejszy bocian z Krutyni, po prawie dwóch tygodniach lotu zameldował się w Egipcie. Zamiast wracać na głębokie afrykańskie zimowiska, po raz kolejny wybrał dobrze znany sobie zakątek w okolicy popularnego kurortu, który Polacy kojarzą głównie z wakacji.

Ptak wyruszył z Mazur w połowie sierpnia, a sygnał z jego nadajnika od 30 sierpnia wskazuje to samo miejsce co przed rokiem — rejon Szarm el-Szejk na Półwyspie Synaj. Dla opiekunów z Mazurskiego Parku Krajobrazowego to potwierdzenie, że Krutek wypracował własną, powtarzalną strategię migracji i konsekwentnie się jej trzyma.

Czytaj teżŁoś pojawił się pod urzędem w Ełku. Zaskoczył przechodniów

Dwa tygodnie drogi z Mazur na Synaj

Krutek już w Egipcie. Mazurski bocian wrócił do kurortu / Ilustracja / Muse Image

Tegoroczna wędrówka zaczęła się 16 sierpnia, kiedy pracownicy parku w Krutyni pożegnali Krutka wpisem o długiej drodze na południe i dobrej termice. Dane z loggera GPS pokazały, że bocian leciał klasycznym dla wschodniej populacji korytarzem przez Bliski Wschód, a pod koniec sierpnia dotarł na Synaj. Dyrektor parku Krzysztof Wittbrodt przekazał, że ptak przebywa tam nieprzerwanie od 30 sierpnia.

To tempo jest typowe dla doświadczonego migranta, ale sam wybór miejsca już nie. Większość polskich bocianów białych leci dalej — wzdłuż Nilu, do strefy Sahelu, a potem do Kenii, Ugandy czy Tanzanii. Krutek skraca sobie trasę o tysiące kilometrów i zatrzymuje się znacznie wcześniej, co badacze określają jako zachowanie nietypowe, choć coraz częściej obserwowane.

Dlaczego oczyszczalnia zamiast plaży

Logger wskazuje dwa główne punkty aktywności Krutka: okolice sortowni odpadów oraz rejon oczyszczalni ścieków pod Szarm el-Szejk. Dla turysty brzmi to zaskakująco, dla ornitologa jest w pełni logiczne. Otwarte stawy stabilizacyjne przy oczyszczalni dają wędrownym ptakom wodę, pokarm i bezpieczne miejsce do odpoczynku w trakcie przelotu przez suchy Półwysep Synaj.

Jak wyjaśnia w rozmowie z o2.pl dr Marcin Tobółka z Grupy Badawczej Bociana Białego, obok kurortu działa wielkie składowisko odpadów, na które trafiają resztki jedzenia z hoteli. To właśnie ten pokarm pozwala bocianom przetrwać zimę bez dalszego lotu. Szacuje się, że na Synaju może przez cały rok przebywać nawet kilka tysięcy bocianów, a liczba ta rośnie wraz z rozwojem turystyki i produkcją odpadów organicznych.

Krutek, wychowanek Krutyni po trudnej wiośnie

Historia mazurskiego celebryty zaczęła się dziewięć lat temu, kiedy jako pisklę wypadł z gniazda i trafił pod opiekę Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Został odchowany, zaobrączkowany i wypuszczony na wolność, a imię wybrane przez internautów nawiązuje do rzeki Krutyni. Od 2021 roku regularnie wraca do swojego gniazda, zwykle jako jeden z pierwszych bocianów w Polsce — często już pod koniec lutego.

Tegoroczny powrót był wyjątkowo dramatyczny. Wyczerpanego i zdezorientowanego ptaka znaleziono przy drodze w Jedwabnie w powiecie szczycieńskim. Dzięki reakcji znalazców, Beaty Kołakowskiej i Sebastiana Młynarczyka, bocian został zabezpieczony do przyjazdu Straży Parku i trafił do Ośrodka Okresowej Rehabilitacji Bocianów w Krutyni. Po kilku dniach doszedł do sił, wrócił do gniazda i z partnerką odchował w tym sezonie aż czwórkę młodych.

Co dalej z mazurskim celebrytą

Na razie nie wiadomo, czy Szarm el-Szejk będzie docelowym zimowiskiem, czy tylko dłuższym przystankiem przed dalszą drogą. W poprzednich latach Krutek korzystał też z żerowisk w Dolinie Jordanu, a jego sygnał potrafił znikać na wiele miesięcy, by pojawić się ponownie wiosną w Turcji czy Rumunii. Opiekunowie zapowiadają, że będą na bieżąco śledzić dane z nadajnika i informować o kolejnych etapach.

Dla mieszkańców Mazur losy jednego ptaka stały się czymś więcej niż ciekawostką. Powroty Krutka do Krutyni uchodzą za symbol nadchodzącej wiosny, a jego jesienne odloty żegna się jak dobrego znajomego. Jeśli sprawdzi się scenariusz z ubiegłych lat, bocian spędzi na Synaju jesień i początek zimy, a już w styczniu ruszy na północ — i znowu będzie można trzymać kciuki za szeroką drogę do domu.

Gdzie śledzić losy Krutka

Mieszkańcy, którzy chcą być na bieżąco, nie potrzebują specjalistycznego sprzętu. Wystarczy obserwować profil Mazurskiego Parku Krajobrazowego w mediach społecznościowych, gdzie pracownicy publikują mapy z nadajnika i krótkie raporty z trasy. To tam najszybciej pojawia się informacja, że Krutek ruszył dalej albo że wrócił do Krutyni. Wiosną warto też pamiętać o zasadzie, którą pokazała historia z Jedwabna: osłabionego bociana przy drodze najlepiej zabezpieczyć z dystansu i powiadomić straż parku lub lokalne służby, zamiast próbować pomagać na własną rękę.

Źródła

• Gazeta Olsztyńska — Krutek odpoczywa w Egipcie, okolice Sharm el-Sheikh
• o2.pl — Badacz przeanalizował podróż Krutka, zimowanie na Synaju
• Fakt — Bocian Krutek z Mazur odpoczywa w Sharm el-Sheikh