Dzień Prostaty: lekarze z Olsztyna apelują o badania PSA
Ponad 1160 mężczyzn z Warmii i Mazur usłyszało w tym roku diagnozę raka prostaty, a 1324 pacjentów jest obecnie w trakcie leczenia. Z okazji Europejskiego Dnia Prostaty, obchodzonego 15 września, specjaliści z regionu apelują o jedno: regularne badania. Podstawowy test PSA można wykonać bezpłatnie, także w ramach programu profilaktycznego w przychodni.
Mężczyźni z Olsztyna i całego regionu zbyt rzadko badają się profilaktycznie, a liczby nie zostawiają złudzeń. Tylko w województwie warmińsko-mazurskim z powodu nowotworu gruczołu krokowego leczy się obecnie 1324 pacjentów, w ubiegłym roku chorobę rozpoznano u ponad 2000 osób, a w tym roku diagnozę potwierdzono już u 1160 mężczyzn. Okazją, by to zmienić, jest 15 września, czyli Europejski Dzień Prostaty, ustanowiony przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne właśnie po to, by przełamać wstyd i przypomnieć o badaniach.
Przesłanie specjalistów jest proste: rak prostaty wykryty wcześnie jest w dużej mierze uleczalny, wykryty późno staje się jednym z najgroźniejszych nowotworów u mężczyzn. W Polsce to trzeci najbardziej śmiertelny nowotwór męski, a główną przyczyną jest zbyt późne zgłaszanie się do lekarza. Dlatego apel z regionu ma wymiar bardzo praktyczny i dotyczy konkretnego badania, które można zrobić od ręki.
Czytaj teżOstróda gospodarzem wojewódzkiego Dnia Turystyki 2026Dlaczego czas ma tu największe znaczenie
Rak gruczołu krokowegoÄol często rozwija się podstępnie, przez wiele miesięcy, a nawet lat, bez wyraźnych dolegliwości. Gdy objawy się pojawiają, zwykle dotyczą dolnych dróg moczowych: trudności z rozpoczęciem oddawania moczu, częste wizyty w toalecie, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, nawracające zakażenia, a czasem ból lub krew podczas oddawania moczu czy stosunku. Jak podkreśla dr Paweł Potocki, onkolog cytowany przez portal onkologia.edu.pl, każdy taki sygnał powinien skierować pacjenta do poradni urologicznej.
Ważne jest to, że nie każdy z tych objawów oznacza nowotwór. Mogą za nimi stać łagodny przerost prostaty, zapalenie albo kamica dróg moczowych. Wszystkie te schorzenia da się leczyć i wszystkie są powodem, by nie czekać. Wizyta u urologa pozwala uporządkować sytuację: badanie fizykalne, oznaczenie PSA, w razie potrzeby rezonans i biopsja, a przy zmianach o niskiej złośliwości czasem tylko uważna obserwacja.
Bezpłatne PSA w ramach programu „Moje Zdrowie”
Podstawowym, najprostszym testem oceniającym stan prostaty jest oznaczenie poziomu PSA we krwi. To zwykłe pobranie krwi z żyły, bez specjalnych przygotowań, z wynikiem zwykle następnego dnia. Podwyższony wynik nie jest jeszcze rozpoznaniem raka, bo rośnie także przy przeroście czy zapaleniu, ale jest sygnałem do dalszej diagnostyki u lekarza.
Mieszkańcy Warmińsko-Mazurskiego mogą wykonać to badanie także bezpłatnie w ramach programu „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”. Jak podaje Narodowy Fundusz Zdrowia, program jest dostępny w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej dla wszystkich ubezpieczonych powyżej 20. roku życia. Wystarczy wypełnić ankietę o stanie zdrowia u lekarza rodzinnego, przez Internetowe Konto Pacjenta lub w aplikacji mojeIKP, a przychodnia wystawi skierowanie na badania.
– powiedziała Magdalena Mil, rzeczniczka prasowa Warmińsko-Mazurskiego Oddziału NFZ.
W ramach bilansu osoby między 20. a 49. rokiem życia badają się co pięć lat, a po 49. roku życia co trzy lata. Pakiet podstawowy obejmuje między innymi morfologię, glukozę, lipidogram i TSH, a pakiet rozszerzony, zlecany według wieku i ankiety, zawiera właśnie PSA całkowite u mężczyzn po 50. roku życia. Finałem jest wizyta podsumowująca i indywidualny plan zdrowotny z zaleceniami.
O czym warto pamiętać po 40. roku życia
Profilaktyka prostaty to nie tylko jednorazowe badanie, ale kilka prostych nawyków, które realnie zmniejszają ryzyko i przyspieszają diagnozę. Lekarze wskazują, że sprzyjają chorobie otyłość, brak ruchu, nadciśnienie, wysoki cholesterol i cukier, a także nieleczone stany zapalne. Ruch, kontrola masy ciała i leczenie chorób metabolicznych to najprostsza profilaktyka pierwotna.
Po drugie, panowie po 50. roku życia, a przy obciążeniu rodzinnym już po 40., powinni oznaczać PSA regularnie, co rok lub co dwa lata, po uzgodnieniu z lekarzem. Po trzecie, nie należy odkładać wizyty, gdy pojawiają się objawy ze strony pęcherza. Wczesne zgłoszenie się do poradni urologicznej w Olsztynie czy w swojej przychodni POZ nie musi oznaczać poważnej diagnozy, ale daje szansę, by poważną diagnozę zdążyć wyprzedzić.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Olsztynie.
Powiązane materiały
X Kongres Przyszłości w Olsztynie. Program, gala i goście
Naukowcy, przedsiębiorcy i samorządowcy spotkają się we wtorek 13 października w Olsztynie na jubileuszowym X Kongresie Przyszłości. Organizowana przez „Gazetę Olsztyńską” debata w Hotelu Omega potrwa cały dzień i obejmie kilkanaście paneli o gospodarce, energetyce, samorządach i sztucznej inteligencji. Dzień otworzy gala z tytułami Liderów Przyszłości oraz Człowieka Roku.
Pogoda w Olsztynie w czwartek. Deszcz, chmury i gęste mgły
Czwartek 24 września w Olsztynie zapowiada się pochmurno i chłodno. Według prognoz IMGW mieszkańcy muszą liczyć się z przelotnym deszczem oraz gęstymi mgłami, które ograniczą widoczność. Termometry w mieście pokażą około 13 stopni, a w całym kraju aura będzie podobna.
Weekend w Olsztynie: deszczowy piątek, a w niedzielę 19 stopni
Mieszkańcy Olsztyna muszą przygotować się na pogodową huśtawkę w weekend 25-27 września. Piątek będzie najchłodniejszy i najbardziej deszczowy, z temperaturą około 14 stopni. Sobota przyniesie już wyraźne ocieplenie, a niedziela ma być najcieplejsza, z maksymalnie 19 stopniami i bez deszczu.
