Olsztyn: familijne warsztaty z warmińskimi zabawami

W co bawiły się dzieci na Warmii, zanim podwórka zdominowały telefony? Odpowiedź będzie można usłyszeć, zaśpiewać i wyliczyć na głos w Olsztynie. Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie zaprasza całe rodziny na międzypokoleniowe spotkanie z dawnymi zabawami, pieśniami i mową przodków, które odbędzie się w niedzielę 11 października 2026 roku w Kamienicy Naujacka.

Pomysł jest prosty i dlatego tak ciekawy: dzieci, rodzice i dziadkowie mają bawić się razem, tak jak kiedyś bawiono się na warmińskich podwórkach i w izbach. Zamiast wykładu o tradycji organizatorzy proponują wspólne działanie — wyliczanki, śpiew, ruch i pierwsze słowa w lokalnej mowie.

Czytaj też85 stypendiów dla młodych talentów z powiatu olsztyńskiego

Zabawy, wyliczanki i żywa gwara

Główną osią warsztatów Roz, dwo, trzy – z warnijskó godkó zabawy! są tradycyjne warmińskie zabawy dziecięce. Uczestnicy poznają dawne wyliczanki, pieśni oraz elementy gwary, które przez pokolenia towarzyszyły codziennemu życiu na wsi i w miasteczkach regionu. Sam tytuł zapisany w lokalnej mowie już jest zaproszeniem do tego świata.

Zajęcia poprowadzą Łukasz Ruch oraz Jadwiga Orzołek-Jończyk. Pierwszy z nich to regionalista i historyk, znany w Olsztynie jako jeden z najważniejszych dziś popularyzatorów gwary warmińskiej i prowadzący organizowany przez MOK kurs dla początkujących. Wspólne prowadzenie w takim duecie ma połączyć wiedzę o języku z praktyką pracy z rodzinami i dziećmi.

Spotkanie jest świadomie pomyślane jako międzypokoleniowe. Organizatorzy podkreślają, że chodzi nie tylko o naukę słów czy melodii, ale o budowanie więzi rodzinnych oraz przekazywanie niematerialnego dziedzictwa Warmii w najbardziej naturalny sposób — przez zabawę z bliskimi.

Część większego projektu o warmińskiej tożsamości

Październikowe warsztaty nie są osobną imprezą, lecz elementem projektu Tu dali je Warnijo – gwara warmińska w żywej praktyce i edukacji międzypokoleniowej. To kontynuacja działań edukacyjnych, które Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie prowadzi na rzecz ochrony gwary i kultury Warmii od 2018 roku.

Tegoroczna edycja obejmuje kilka równoległych wątków. Najważniejszy to ósma już edycja kursu gwary warmińskiej dla początkujących, prowadzonego od 3 września do 8 października 2026 roku w Kamienicy Naujacka. Obok niego zaplanowano warsztaty muzyki tradycyjnej z udziałem muzyków Warnijskiej Kapeli oraz otwartą debatę o współczesnej roli gwary i ochronie dziedzictwa regionu.

Taki kontekst ma znaczenie dla rodziców zastanawiających się, czy warto przyjść. Nie jest to jednorazowa animacja dla dzieci, ale fragment wieloletniego, metodycznego programu, który doczekał się stałych uczestników, certyfikatów dla absolwentów kursu i wsparcia instytucjonalnego. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

W ubiegłym roku MOK stawiał w podobnej roli na współczesną bajkę warmińską i spotkania z muzyką rodzinną, w tym roku akcent przesunięto właśnie na ruchowe zabawy dziecięce. To dobrze pokazuje logikę całego cyklu: każdego roku inny fragment tradycji trafia do rodzin w formie, którą da się zabrać do domu i powtórzyć z dzieckiem.

Zapisy, miejsce i godziny

Warsztaty odbędą się w niedzielę 11 października 2026 roku o godz. 15:00 w Kamienicy Naujacka przy ul. Dąbrowszczaków 3 w Olsztynie. To stała siedziba działań gwary warmińskiej — tam odbywają się kursy, debaty i spotkania projektowe.

Udział jest bezpłatny, ale obowiązują zapisy. Zgłoszenia przyjmowane są pocztą elektroniczną na adres [email protected] do 30 września 2026 roku. MOK zastrzega, że liczba miejsc jest ograniczona, więc o udziale decyduje kolejność zgłoszeń.

Dla rodzin z Olsztyna i okolic to praktyczna propozycja na jesienne popołudnie: jedno konkretne miejsce, jedna godzina, brak opłat i program, który angażuje jednocześnie trzy pokolenia. Warto zapisać się wcześniej, bo podobne bezpłatne inicjatywy MOK w poprzednich latach szybko wyczerpywały limit miejsc.

Co warto wiedzieć przed przyjściem

Nie trzeba znać gwary warmińskiej ani przygotowywać się do zajęć. Spotkanie jest przeznaczone dla początkujących — także dla tych, którzy z lokalną mową spotkają się po raz pierwszy. Wystarczy przyjść w składzie rodzinnym i nastawić się na wspólne śpiewanie, powtarzanie i ruch.

Dobrze też pamiętać, że gwara warmińska to nie stylizacja ani żart językowy, lecz realna część dziedzictwa regionu, przez lata wypierana z codziennego użycia i dziś świadomie przywracana przez edukatorów, badaczy i samych mieszkańców. MOK przekazał, że celem projektu jest przede wszystkim wzmacnianie lokalnej tożsamości i więzi międzypokoleniowych, a dopiero potem sama nauka słówek.

Rodzice, którzy po warsztatach będą chcieli pójść dalej, znajdą rozwinięcie tematu w materiałach i kolejnych działaniach ośrodka, w tym w kursie gwary opartym na „Elementarzu warmińskim” oraz w informacjach publikowanych na stronie mok.olsztyn.pl.

Źródła

• mazury.travel — Familijne Warsztaty „Roz, dwo, trzy – z warnijskó godkó zabawy!” Olsztyn 2026
• MOK Olsztyn — Gwara warmińska dla początkujących, projekt „Tu dali je Warnijo”