Olsztyn: obrończyni warmińskich alei Klimatyczną 2026
Lokalna artystka Natalia Tejs została laureatką plebiscytu Klimatyczni Warmii i Mazur 2026 za obronę przydrożnych alei. Jej oddolna akcja Skraj Drzew sprzeciwia się wycince około 1500 drzew na trasie Reszel – Miłakowo. Ogłoszenie wyników odbyło się podczas Olsztyn Green Festival, gdzie laureatka mówiła o relacji młodych ludzi z przyrodą.
To miał być post z wiosennej wycieczki, a stał się początkiem największego w tym roku społecznego sporu o krajobraz regionu. Gdy Natalia Tejs wracała w kwietniu z Reszla, zauważyła setki drzew oznaczonych do usunięcia. Dziś stoi na czele inicjatywy Skraj Drzew i właśnie odebrała tytuł laureatki plebiscytu Klimatyczni Warmii i Mazur 2026.
Wyróżnienie przyznawane przez „Gazetę Wyborczą” i Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego trafiło do niej za konsekwentną walkę o ocalenie przydrożnych alei. W finale pokonała m.in. ośrodek Albatros leczący dzikie ptaki, Ekipę z Bagien z Ostródy oraz Kamilę Radzimińską-Arczak z Fundacji Edukacji Leśnej Drzewice. To właśnie na artystkę ze Studzionki oddano najwięcej głosów czytelników.
Czytaj teżOstróda gospodarzem wojewódzkiego Dnia Turystyki 20261500 drzew na 80 kilometrach
Stawką jest przyszłość około 1500 drzew rosnących wzdłuż dróg wojewódzkich na odcinku Reszel – Jeziorany – Dobre Miasto – Miłakowo. To blisko 80 kilometrów historycznych szpalerów, w dużej części przy drodze wojewódzkiej nr 593, które od pokoleń wyznaczają rytm warmińskich traktów.
Inicjatorzy petycji przekonują, że drzewa uznano za „potencjalnie niebezpieczne” głównie na podstawie oględzin wizualnych pracowników Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie, bez specjalistycznych badań. Dlatego domagają się wstrzymania działań, ujawnienia dokumentacji, indywidualnej oceny każdego pnia oraz rozważenia alternatyw, takich jak bariery, lustra na wyjazdach z dróg podporządkowanych czy uspokojenie ruchu. Zarząd Dróg Wojewódzkich odpowiada, że nadrzędnym kryterium jest bezpieczeństwo, a samo oznakowanie nie przesądza jeszcze o wycince.
Skala jest zresztą większa. Drogowcy wskazywali w całym województwie nawet około 6,6 tysiąca drzew do usunięcia, w tym ponad 4 tysiące w powiecie kętrzyńskim i ponad 1,8 tysiąca w powiecie elbląskim. Każda taka decyzja musi jednak przejść dwuetapową weryfikację – najpierw w gminie, potem w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie.
Resort klimatu i wojsko po stronie alei
Sprawa wyszła daleko poza lokalny spór o pobocza. W stanowisku z 3 lipca 2026 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska uznało przydrożne aleje za dziedzictwo przyrodnicze i naturalną infrastrukturę adaptacji do zmian klimatu. Resort podkreślił ich rolę w obniżaniu temperatury podczas upałów, osłonie przed wiatrem i śniegiem, zatrzymywaniu wody oraz łączeniu siedlisk w korytarze ekologiczne.
Co ciekawe, do argumentów przyrodniczych dołączyły argumenty obronne. Ministerstwo Obrony Narodowej potwierdziło, że zwarte korony utrudniają obserwację z powietrza i rozpoznanie z dronów oraz zwiększają odporność dróg. Młode nasadzenia – jak zaznacza resort – osiągną porównywalną skuteczność środowiskową dopiero po kilkudziesięciu latach, więc nie zastąpią z dnia na dzień dojrzałych lip, dębów, klonów czy jesionów.
W praktyce stanowisko przełożyło się już na decyzje. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie negatywnie zaopiniowała dwa pierwsze wnioski o uzgodnienie wycinek, złożone za pośrednictwem gminy Barciany.
Sama laureatka spór o bezpieczeństwo podsumowuje krótko: „To nie drzewa zabijają, lecz brawura kierowców”. W rozmowach z mediami wskazuje, że drzewa tworzą naturalną barierę psychologiczną, która skłania do zdjęcia nogi z gazu, a droga nr 593 jest – wbrew narracji o zagrożeniu – trasą spokojną.
Młodzi nie chodzą boso po trawie
Ogłoszenie wyników odbyło się podczas Olsztyn Green Festival nad jeziorem Ukiel, w Strefie Spotkań z Dobrą Energią dla Olsztyna. Dyskusję poprowadzono pod hasłem, czy potrafimy jeszcze zauważyć przyrodę wokół nas, a obok laureatki zasiedli Izabela Sałamacha i Konrad Stawecki z Fundacji Czysta Rzeka oraz Anna Wolska z Dobrej Energii dla Olsztyna.
Edukatorzy opowiadali o projekcie „Życie nad wodą”, w którym olsztyńscy nastolatkowie zostali ambasadorami trzech akwenów: Jeziora Długiego, Jeziora Kortowskiego i rzeki Łyny. Celem było pokazanie, że woda w mieście to nie tylko element infrastruktury, ale miejsce, gdzie można się wyciszyć i nauczyć uważności.
Najmocniej wybrzmiała jednak opowieść samej laureatki, na co dzień animatorki kultury. Podczas kręcenia filmu w Parku Centralnym w Olsztynie większość młodych uczestników odmówiła zdjęcia butów i przejścia boso po trawie, tłumacząc, że się brzydzi. Ta scena stała się dla panelistów symbolem dystansu, jaki powstał między miastową młodzieżą a naturą, choć Olsztyn ma w granicach kilkanaście jezior, dwie rzeki i Las Miejski.
Co dalej z alejami i nagrodą
Plebiscyt Klimatyczni Warmii i Mazur ma już kilkuletnią historię. Wcześniej wygrywali go m.in. prof. Stanisław Czachorowski, fotografowie przyrody ze Związku Polskich Fotografów Przyrody, aktywiści Operacji Rzeka, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski oraz pisarka przyrodnicza Anna Maziuk. Tegoroczna edycja dopisała do tej listy oddolny ruch społeczny, który zaczął się od jednego wpisu w mediach społecznościowych.
Petycja autorstwa Natalii Tejs została złożona do Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego i trafiła także do Zarządu Dróg Wojewódzkich oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Ostateczne decyzje o poszczególnych drzewach zapadną w gminach – Dobrego Miasta, Jezioran, Kolna i Reszla – oraz w olsztyńskiej dyrekcji środowiskowej. Aktywiści zapowiadają, że będą pilnować każdego etapu i nie dopuszczą, by – jak mówią – nastąpił tytułowy skraj drzew.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Olsztynie.
Powiązane materiały
XII Olsztyn Green Festival: Pezet, Kayah i Sistars na trzy dni nad jeziorem Ukiel
Ponad 40 wykonawców na pięciu scenach, w tym wyczekiwany powrót Sistars po dwóch dekadach – XII Olsztyn Green Festival zapowiada się jako jedno z największych muzycznych wydarzeń wakacji na Warmii i Mazurach. Impreza od 14 do 16 sierpnia na zmodernizowanej plaży miejskiej nad jeziorem Ukiel zgromadzi czołówkę polskiej sceny, a organizatorzy informują, że wyprzedano już 80 proc. karnetów.
X Kongres Przyszłości w Olsztynie. Program, gala i goście
Naukowcy, przedsiębiorcy i samorządowcy spotkają się we wtorek 13 października w Olsztynie na jubileuszowym X Kongresie Przyszłości. Organizowana przez „Gazetę Olsztyńską” debata w Hotelu Omega potrwa cały dzień i obejmie kilkanaście paneli o gospodarce, energetyce, samorządach i sztucznej inteligencji. Dzień otworzy gala z tytułami Liderów Przyszłości oraz Człowieka Roku.
Pogoda w Olsztynie w czwartek. Deszcz, chmury i gęste mgły
Czwartek 24 września w Olsztynie zapowiada się pochmurno i chłodno. Według prognoz IMGW mieszkańcy muszą liczyć się z przelotnym deszczem oraz gęstymi mgłami, które ograniczą widoczność. Termometry w mieście pokażą około 13 stopni, a w całym kraju aura będzie podobna.
