Uważaj na wideorozmowę. Oszuści podszywają się pod policjantów i pracowników banku

Połączenie wideo z osobą w mundurze policyjnym, dramatyczny komunikat o zagrożonych oszczędnościach i presja natychmiastowego działania - tak w skrócie wygląda nowa metoda oszustwa, na którą ostrzegają policjanci z Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie wspólnie z ekspertami FinCERT.pl, czyli Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa Związku Banków Polskich. Schemat jest tym groźniejszy, że wykorzystuje wizerunek funkcjonariusza i technologię do uwiarygodnienia kłamstwa.

Jak działa nowe oszustwo na wideorozmowę?

Przestępcy inicjują połączenie za pośrednictwem komunikatora internetowego. Po drugiej stronie pojawia się osoba w mundurze policyjnym lub podająca się za pracownika banku. Rozmówca informuje ofiarę o rzekomym zagrożeniu środków na koncie albo o próbie zaciągnięcia kredytu na jej dane osobowe. Aby wzbudzić zaufanie, oszust powołuje się na fikcyjne postępowanie prowadzone przez policję lub prokuraturę.

Czytaj teżBakterie coli w wodzie pod Oleckiem. Sanepid zakazał kranówki

Do rozmowy niekiedy dołącza druga osoba, również podszywająca się pod pracownika banku, która potwierdza przedstawioną wersję. To działa na zasadzie psychologicznego wzmocnienia: im więcej głosów potwierdza historię, tym trudniej ofierze zachować trzeźwość osądu.

Następnie przestępcy wywierają presję - twierdzą, że każda sekunda zwłoki grozi utratą oszczędności. Ofiara jest nakłaniana do natychmiastowego przelania pieniędzy na tak zwane konto techniczne lub bezpieczne. W rzeczywistości środki trafiają na rachunki kontrolowane przez oszustów i są nie do odzyskania.

Policja przekazała, że sprawa ma zasięg ogólnopolski, a do mieszkańców Warmii i Mazur już docierają sygnały o próbach wyłudzeń tą metodą. Służby nie ujawniają na razie konkretnych przypadków z terenu Olsztyna, ale apelują o wzmożoną czujność.

Sygnały ostrzegawcze, które powinny wzbudzić czujność

Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa wskazują kilka elementów, które powinny natychmiast wzbudzić podejrzenia: niespodziewane połączenie wideo od osoby podającej się za policjanta lub pracownika banku, silna presja czasu i żądanie natychmiastowego działania, informacja o rzekomym zagrożeniu środków lub kredycie zaciągniętym na nasze dane, prośba o udział w „tajnej akcji policyjnej” oraz polecenie przelania pieniędzy na „bezpieczne” lub „techniczne” konto.

Odrębnym, ale coraz istotniejszym sygnałem ostrzegawczym jest nienaturalny obraz lub zachowanie rozmówcy. Może to świadczyć o wykorzystaniu technologii deepfake lub innych narzędzi manipulacji obrazem w czasie rzeczywistym - ostrzegają eksperci z FinCERT.pl. W dobie dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji nawet realistycznie wyglądający mundur nie jest gwarancją, że po drugiej stronie faktycznie siedzi funkcjonariusz.

Jak się chronić przed wyłudzeniem?

Policja przypomina podstawową zasadę: banki nigdy nie proszą klientów o przelewanie pieniędzy w celu ich zabezpieczenia, a funkcjonariusze nie prowadzą działań wymagających przekazywania środków na wskazane rachunki. Każde takie żądanie jest oszustwem.

Specjaliści zalecają kilka prostych, ale skutecznych reguł bezpieczeństwa. Po pierwsze, nie działać pod wpływem presji - autentyczne instytucje nigdy nie żądają natychmiastowych decyzji finansowych. Po drugie, dokładnie sprawdzać każdą transakcję przed jej zatwierdzeniem w systemie bankowości elektronicznej. Po trzecie, nigdy nie udostępniać danych do logowania ani kodów autoryzacyjnych, nawet jeśli rozmówca wydaje się wiarygodny.

Jeżeli rozmowa wzbudza jakiekolwiek wątpliwości, należy ją natychmiast przerwać i samodzielnie skontaktować się z bankiem, korzystając wyłącznie z oficjalnej infolinii widocznej na stronie internetowej instytucji. Żadne prawowite działania banku ani policji nie wymagają telefonicznego potwierdzania danych wrażliwych.

Praktyczne wskazówki: co zrobić, gdy odezwie się oszust

Jeśli otrzymasz podejrzane połączenie wideo, zachowaj zimną krew. Nie potwierdzaj żadnych danych, nie wykonuj przelewów i nie instaluj dodatkowego oprogramowania, które mógłby polecić rozmówca. Rozłącz się i zablokuj numer. Następnie skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię oraz zgłoś sprawę na policję - każdy sygnał pomaga w namierzaniu sprawców.

Warto także włączyć dwuskładnikowe uwierzytelnianie we wszystkich usługach bankowych i ustawić dzienne limity transakcji. Seniorzy, którzy są szczególnie narażeni na tego typu oszustwa, powinni poprosić bliskich o pomoc w weryfikacji nietypowych próśb finansowych.

Źródła

• Gazeta Olsztyńska - Oszustwo na wideorozmowę. Policja ostrzega
• Komenda Miejska Policji w Olsztynie - Oszustwo, które widzisz. Uważaj na wideorozmowy
• FinCERT.pl - Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP