Plac Solidarności w Olsztynie: od parkingu do miejsca pamięci
Plac Solidarności w centrum Olsztyna nazwę nosi od 2002 roku, choć przestrzeń między al. Piłsudskiego a ulicami Głowackiego i Kościuszki zaczęła się kształtować już w latach 70. Naprzeciwko stoi dawny gmach Komitetu Wojewódzkiego PZPR, dziś siedziba urzędu marszałkowskiego. To miejsce, w którym od dwóch dekad odbywają się uroczystości państwowe, manifestacje i debaty.
Plac Solidarności leży w samym centrum Olsztynu – między al. Piłsudskiego a ulicami Głowackiego i Kościuszki. Naprzeciwko stoi dawny gmach Komitetu Wojewódzkiego PZPR, dziś siedziba urzędu marszałkowskiego, a sam plac od dwóch dekad jest miejscem, w którym mieszkańcy widzą uroczystości państwowe, manifestacje i debaty.
Nazwa przyszła po budynku, nie odwrotnie
Przestrzeń zaczęła się kształtować po 1973 roku, gdy przy ul. Głowackiego 17 wznoszono nowy gmach Komitetu Wojewódzkiego PZPR. W momencie oddawania budynku do użytku plac najprawdopodobniej nie był jeszcze w pełni zagospodarowany – przez lata funkcjonował bezimiennie, jako miejskie skrzyżowanie z rozległym parkingiem dla rezydentów sąsiedniej kamienicy. Formalną nazwę Plac Solidarności otrzymał dopiero w 2002 roku. To rzadki przypadek w Olsztynie, gdy przestrzeń o codziennej, użytkowej funkcji zamieniła się w miejsce pamięci najnowszej historii.
Czytaj teżSztuka w Obejściu 2026 kończy się dziś pod JonkowemPomnik bez konkretnej rocznicy
W 2003 roku na placu odsłonięto Pomnik Wolności Ojczyzny, zainicjowany przez Stowarzyszenie Represjonowanych w Stanie Wojennym Regionu Warmińsko-Mazurskiego Pro Patria. Jak podaje ewidencja zabytków miasta, monument stoi przy al. marsz. J. Piłsudskiego i – w przeciwieństwie do większości olsztyńskich pomników – nie odnosi się do jednej bitwy czy rocznicy, lecz do idei wolności, suwerenności i ciągłości walki o niepodległość od XIX wieku po czasy „Solidarności” (zabytki.olsztyn.eu).
To właśnie pod tym pomnikiem odbywają się kolejne rocznicowe uroczystości. Podczas regionalnych obchodów 30-lecia Solidarności w 2010 roku działacze związku spotkali się tam po niedzielnej mszy w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa – w wydarzeniu uczestniczyli m.in. Józef Dziki, przewodniczący zarządu regionu warmińsko-mazurskiego NSZZ „Solidarność”, oraz wicewojewoda Jan Maścianica, a zasłużeni działacze otrzymali medale pamiątkowe (dzieje.pl).
Dąb posadzony na jubileusz wyborów
Na placu rośnie również Dąb Wolności, posadzony w 2014 roku z okazji 25. rocznicy pierwszych wolnych wyborów w Polsce. W sadzeniu uczestniczył Henryk Wujec, wówczas doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego, a także ówcześni marszałek województwa i prezydent Olsztyna. Po ponad dekadzie drzewo nie wygląda już efektownie, a tabliczka informacyjna obok niego jest nieczytelna.
Forum, nie tylko pomnik
Obecnie Plac Solidarności funkcjonuje bardziej jako forum niż statyczny punkt pamięci – miejsce zgromadzeń, manifestacji i debat publicznych. Potwierdzają to również wcześniejsze wydarzenia w Olsztynie: w sierpniu związkowcy pikietowali przed urzędem, domagając się dymisji wiceprezydent Sylwii Rembiszewskiej-Piątek za wpis uznany za wulgarny – kolejny przykład, że nazwa placu wciąż odpowiada jego funkcji.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Olsztynie.
Powiązane materiały
Olsztyn: spacer o detalach architektury starówki i jej szyldach
W Olsztynie odbył się spacer „Historia zaklęta w detalu”, podczas którego uczestnicy oglądali wywieszki sklepowe, lampy i balustrady. Leszek Wawrykiewicz z olsztyńskiego urzędu ochrony zabytków przypomniał, że po 1954 roku odbudowa starówki zaczęła nawiązywać do architektury Warmii. Jarosław Wolski, syn twórcy dekoracji, opowiedział, skąd wzięły się tradycyjne wzory.
AI„Pchła Szachrajka” w Olsztyńskim Teatrze Lalek 29 września
Interaktywna bajka muzyczna „Pchła Szachrajka” na podstawie wiersza Jana Brzechwy zostanie pokazana we wtorek 29 września 2026 o godz. 9:00 w Olsztyńskim Teatrze Lalek przy ul. Głowackiego 17. Spektakl trwa 45 minut i jest przeznaczony dla widzów od 3 lat. Wszystkie postaci gra jedna aktorka, Agnieszka Roszko.
Olsztyn: Teatr Jaracza otwiera sezon premierą „Toni”
Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie otworzył w piątek, 25 września, sezon artystyczny 2026/2027. Popołudnie należało do sztuki współczesnej: fasadę rozświetlił wielkoformatowy neon Elżbiety Jabłońskiej „W myśleniu wolni, w miłości wierni”, a na Dużej Scenie zawisła ręcznie malowana kurtyna Karoliny Bielawskiej. Wieczorem widzowie zobaczyli pierwszą premierę sezonu — spektakl „Toń” w reżyserii Damiana Josefa Necia, oparty na nagradzanej powieści Ishbel Szatrawskiej o dawnych Prusach Wschodnich.
